عنوان مقاله : دستورالعمل فنی میکروهماتوکریت
تاریخ: 1396/07/11

حجم سلول های متراکم شده PCV، نسبت حجم گلبول های قرمز به حجم خون کامل است. این نسبت پس از سانتریفیوژ مناسب نمونه خون به دست می آید. روش مرجع اندازه گیری PCV استفاده از دستگاه میکروهماتوکریت می باشد که جهت کالیبراسیون سل کانترها نیز استفاده می گردد.

چگونگی کاربری

3/2 تا 4/3 طول لوله هماتوکریت از خون کامل که حداقل 8 بار سر و ته شده است، پر شده و با خمیر مخصوص مسدود می گردد. طول خمیر نباید از 4 میلیمتر کمتر بوده و سطح آن نیز باید کاملا صاف باشد. نمونه های دوتایی رو به روی هم در دستگاه میکروهماتوکریت قرار گرفته و دستگاه بر روی زمان لازم تنظیم میشود. نتیجه آزمایش باید حداکثر 10 دقیقه پس از توقف دستگاه با استفاده از خط کش هماتوکریت خوانده شود. با گذشت زمان و باقی ماندن لوله ها به صورت افقی، حد فاصل پلاسما و سلول به تدریج شیب دار شده و خواندن نتیجه را با مشکل مواجه می سازد.

مشخصات دستگاه

  • شعاع چرخش بیشتر از 8 سانتی متر
  • توانایی رسیدن به حدکثر سرعت در عرض 30 ثانیه
  • توانایی ایجاد RCF حدود 15-10 هزار g در محیط به مدت حداقل 5 دقیقه بدون افزایش دما از 45 درجه سانتی گراد
  • داشتن زمان سنج اتوماتیک

کنترل کیفیت و بررسی کالیبراسیون

برای کنترل کیفی دستگاه توجه به موارد زیر ضروری است:

  • سرعت سانتریفیوژ
  • صحت زمان سنج دستگاه
  • حداکثر توان دستگاه در تجمع سلول ها
  • سرعت بر حسب دور در دقیقه و زمان سنج سانتریفیوژ به ترتیب با تاکومتر کالیبره و کرنومتر کالیبره قابل بررسی می باشند.

برای بررسی حداکثر توان تجمع سلولی می توان از روش زیر استفاده نمود:

دو نمونه خون تازه حاوی ماده ضد انعقاد EDTA دی پتاسیک که به خوبی مخلوط شده اند را به صورت دو تایی و به مدت دو دقیقه سانتریفیوژ و مقادیر آنها ثبت میگردد. سپس در هر مرحله 30 ثانیه زمان سانتریفیوژ را افزایش داده تا زمانی که میزان دو هماتوکریت اندازه گیری شده پی در پی بدون تغییر بماند. این زمان به عنوان زمان لازم جهت متراکم نمودن گلبول های قرمز در نظر گرفته می شود. این آزمایش بهتر است حداقل با یک نمونه دارای هماتوکریت 50% یا بیشتر نیز انجام شود. در جدول زیر به طور نمونه مثالی ذکر شده است:

PCV

time

Sample 2

Sample 1

0.59

0.40

2.0

0.58

0.39

2.5

0.57

0.38

3.0

0.56

0.38 (minimum packing time)

3.5

0.55

-

4.0

0.55  )minimum packing time) 

-

4.5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

داده های موجود در جدول فوق نشان می دهد زمان لازم جهت متراکم نمودن گلبول های قرمز برای دستگاه میکروهماتوکریت بیشتر از 0.5، 4.5 دقیقه می باشد. این امر پس از خرید و قبل از شروع به کار دستگاه و حداقل هر 6 ماه باید انجام شود.

در صورتی که ارزیابی دستگاه میکروهماتوکریت به طور مستقیم امکان پذیر نباشد از روش توصیه شده سازمان جهانی بهداشت نیز میتوان استفاده نمود. به این صورت که:

چند نمونه خون با میکروهماتوکریت کمتر از 0.5 و حاوی ضد انعقاد EDTA دی پتاسیک را پس از 20 بار سر و ته نمودن به صورت دو تایی و به مدت 3،5،7،9و 11 دقیقه سانتریفیوژ کرده و نتایج ثبت میگردد که در صورت مناسب بودن عملکرد دستگاه نتایج حاصله از دقیقه 5 به بعد باید بدون تغییر باقی بماند.

در صورت وجود هر گونه اختلالی در موارد ذکر شده باید با شرکت پشتیبان تماس گرفت.

ایمنی و نگهداری:

  • به منظور پیشگیری از نوسانات جریان الکتریکی، دستگاه باید به سیستم تثبیت کننده جریان برق UPS تجهیز شود.
  • ذغال دستگاه باید هر 3 ماه یکبار بازدید و هر 6 ماه یکبار تعویض شود.
  • واشر دور حلقه محیطی دستگاه باید همیشه تمیز باشد.
  • دستگاه باید همیشه در جای محکم قرار گیرد که ضربات وارده به پایه دستگاه در حال چرخش باعث خرابی دستگاه و کم شدن دقت دستگاه نشود.
  • در هنگام باز کردن درب سانتریفیوژ و برداشتن لوله باید مواظب بود زیرا لوله های شکسته به قطعات ریز تبدیل می شود که بعضا با چشم قابل مشاهده نیستند.
  • در صورتی که عجله ای برای خوانش وجود ندارد بهتر است برای جلوگیری از آئروسل، خوانش 5 تا 10 دقیقه پس از سانتریفیوژ صورت گیرد.

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله دستور العمل فنی سانتریفیوژ و نکاتی در رابطه با سانتریفیوژ و انواع آن را مطالعه بفرمایید.